Problemy ze wzrokiem a choroby okulistyczne i ogólnoustrojowe

O jakich chorobach mogą świadczyć zaburzenia widzenia?

Zaburzenia widzenia najczęściej związane są z występującą u pacjenta wadą wzroku lub konkretnym schorzeniem okulistycznym, np. zaćmą lub jaskrą. Zdarza się również, że pogorszenie widzenia wynika z chorób ogólnoustrojowych, m.in. cukrzycy czy nadciśnienia tętniczego. Bez względu na stopień nasilenia problemu, osoba, która dostrzega, że jej wzrok jest słabszy, powinna udać się do okulisty w celu przeprowadzenia diagnostyki. Pilnej konsultacji wymagają przypadki nagłego pogorszenia wzroku.

Zaburzenia widzenia – jakie problemy najczęściej zgłaszają pacjenci?

Zaburzenia widzenia to najczęstszy powód wizyty u okulisty. Zgłaszane przez pacjentów problemy to przeważnie:

  • słaba ostrość wzroku, 
  • niewyraźne widzenie, 
  • ubytki w polu widzenia,
  • mroczki,
  • błyski,
  • podwójne widzenie.

Aby proces widzenia przebiegał prawidłowo, wszystkie elementy drogi wzrokowej muszą działać sprawnie komunikując się między sobą. Jak to wygląda w praktyce? 

W wielkim uproszczeniu: promienie świetlne są skupiane przez rogówkę i wpadają do oka przez źrenicę. Następnie ogniskowane są przez soczewkę, trafiają do siatkówki, a dokładnie do plamki, i tam powstaje obraz. Plamka wyposażona jest w komórki światłoczułe – pręciki i czopki, które odbierają bodźce i za pomocą połączeń nerwowych przesyłają je dalszymi etapami drogi wzrokowej, począwszy od nerwu wzrokowego do mózgu. Tutaj dochodzi do ostatecznej „obróbki” obrazu.

Jeśli na jakimś poziomie droga wzrokowa zostanie zakłócona, pojawiają się nieprawidłowości określane jako zaburzenia wzroku. Jakie są ich przyczyny?

Problemy ze wzrokiem – przyczyny okulistyczne

Przyczyny pogorszenia wzroku bardzo często powiązane są z występującym u pacjenta problemem okulistycznym. Przeważnie wynikają z nieskorygowanej bądź źle skorygowanej wady wzroku:

  • Krótkowzroczności – obraz powstaje przed siatkówką, co powoduje, że obiekty w oddali widziane są niewyraźnie. Przedmioty znajdujące się w bliskiej odległości są dobrze widoczne.
  • Nadwzroczności – obraz powstaje za siatkówką – pacjenci źle widzą zarówno przedmioty odległe, jak i bliskie.
  • Astygmatyzmu – w wyniku niesymetrycznej budowy rogówki oka, występuje rozmazane widzenie na każdą odległość.

Po 40. roku życia przyczyną pogorszenia widzenia może być też prezbiopia, czyli starczowzroczność. Nie jest to choroba ani wada wzroku, ale wynik naturalnego procesu starzenia się organizmu, który prowadzi do zmniejszenia elastyczności soczewki. Objawia się ona głównie słabszym widzeniem z bliska.

ALT: Starczowzroczność - słabsze widzenie z bliska - jedno z najbardziej powszechnych zaburzeń widzenia

Innymi czynnikami ryzyka są choroby oczu, np.:

  • Jaskra – jej główna przyczyna to zbyt wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe. Choroba charakteryzuje się postępującą degeneracją nerwu wzrokowego, co prowadzi do stopniowego pogorszenia widzenia.
  • Zaćma – z powodu zmętnienia soczewki, promienie świetlne mają utrudnioną drogę do siatkówki. W efekcie pacjenci narzekają na niewyraźne widzenie.
  • Zwyrodnienie plamki – choroba polega na uszkodzeniu centralnej części siatkówki j, która odpowiada za wyraźne widzenie. Chorzy zgłaszają więc problemy takie jak zniekształcenie obserwowanego obrazu, pojawienie się ciemnej plamy w polu widzenia.
  • Odwarstwienie siatkówki – w wyniku schorzenia dochodzi do oddzielenia siatkówki od ścian gałki ocznej. Objawami są ubytkiem w widzeniu i stopniowe pogarszanie się widzenia.
  • Zapalenie rogówki, twardówki, tęczówki – stany zapalne wynikające z obniżonej odporności lub urazu oka mogą doprowadzić do zaburzeń widzenia, bólu oka, światłowstrętu.

Zaburzenia wzroku – przyczyny ogólnoustrojowe

Niekiedy przyczyną problemów ze wzrokiem są choroby ogólnoustrojowe. Wymienić tu można przede wszystkim:

  • Cukrzycę – nieodpowiednio leczona cukrzyca może prowadzić do retinopatii cukrzycowej, czyli uszkodzenia siatkówki, co prowadzi do zaburzeń widzenia. W początkowych stadiach pacjenci nie dostrzegają niepokojących objawów, natomiast w zaawansowanej chorobie zauważalne jest pogorszenie ostrości wzroku, zniekształcenie kształtów i nieostre widzenie.
  • Nadciśnienie tętnicze – nieleczone nadciśnienie może w skrajnych sytuacjach prowadzić do powstania retinopatii nadciśnieniowej. Zmiany w naczyniach w dnie oka prowadzą do zaburzeń wzroku, zniekształceń obrazu.

Inne choroby ogólnoustrojowe, których następstwem może być retinopatia wywołująca problemy ze wzrokiem to m.in.: toczeń rumieniowaty, szpiczak mnogi czy makroglobulinemia Waldenstroma.

Negatywnie na jakość wzroku mogą wpływać także:

  • Nadczynność tarczycy – niekiedy chorobie towarzyszy wytrzeszcz oczu, podwójne widzenie oraz plamki i mroczki w polu widzenia.
  • Półpasiec oczny – choroba wywołana przez wirusa ospy wietrznej dotykająca osoby, które przebyły już ospę. Objawy to wysypka na powiece, w okolicy nosa lub czoła. Niekiedy występuje ostry ból oka, łzawienie, niewyraźne widzenie, nadwrażliwość na światło. Półpasiec oczny może niestety dawać powikłania prowadzące do poważnego uszkodzenia wzroku, dlatego niepokojące objawy należy jak najszybciej zgłosić lekarzowi.
  • Guzy mózgu – w zależności od ich dokładnej lokalizacji, objawem może być nagłe pogorszenie wzroku, zawroty głowy i nieostre widzenie. Jeśli pacjent dodatkowo odczuwa ból głowy, dwojenie widzenia, niedowłady w ciele, powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Nie każdy uświadamia sobie również, że problemy ze wzrokiem mogą mieć związek z psychiką. Zaburzenia widzenia na tle nerwowym występują u osób znajdujących się w sytuacjach stresowych, ale także u pacjentów ze zdiagnozowaną depresją czy nerwicą. W przypadku depresji pogorszenie widzenia może wynikać m.in. z powodu niewłaściwego poziomu serotoniny, a u chorych na nerwicę niekiedy mogą pojawić się tiki nerwowe, częste mruganie powiekami.

W celu dokładnej diagnostyki zaburzeń widzenia, bardzo ważna jest więc współpraca lekarzy specjalistów z różnych dziedzin.

Przeczytaj także

  • Specjalista chorób oczu doktor Barbara Górska bada pacjentkę

    Nowoczesne metody diagnozowania schorzeń i wad wzroku. Podstawowe badania wzroku, które warto wykonać

    Badania okulistyczne

    Specjalista chorób oczu doktor Barbara Górska bada pacjentkę

    Kłopoty ze wzrokiem, pieczenie i łzawienie oczu, ich zaczerwienienie – to w większości przypadków objawy, z którymi pacjenci zgłaszają się do okulisty. Oczy zazwyczaj nie bolą, więc wielokrotnie zwleka się z wizytą, aż do momentu, gdy dolegliwości mocno utrudniają życie. To błąd – na podstawowe badanie wzroku należy zgłaszać się regularnie! Może to uchronić nas przed naprawdę poważnymi problemami.

  • Baner o treści: Voigt Klinika Oka Nowoczesna korekcja wad wzroku

    Warto poznać schemat budowy oka, aby lepiej zrozumieć diagnozę.

    Budowa oka oraz jego główne schorzenia

    Baner o treści: Voigt Klinika Oka Nowoczesna korekcja wad wzroku

    Oko jest wbrew pozorom narządem skomplikowanym. Zadaniem oka jest przetwarzanie powstającego na siatkówce obrazu na bioprądy, które za pomocą nerwu wzrokowego są przekazywane do mózgu, w którym następuje rozpoznanie obserwowanego przedmiotu.

  • Kilkuletni chłopiec w okularach leżący na łące

    Czy dbamy o nasze oczy dostatecznie? Jak najlepiej ćwiczyć wzrok?

    Profilaktyka narządu wzroku

    Kilkuletni chłopiec w okularach leżący na łące

    Niestety z badań wynika, że niemalże co czwarta osoba, u której wykryto wadę wzroku, nie zamierza jej korygować, a nawet nie planuje w najbliższym czasie wizyty u lekarza. Brak dbałości o oczy może być przyczyną wielu komplikacji, których czasem nie można już skorygować przy użyciu soczewek i operacji.

Te osoby już nam zaufały

  • Urszula Radwanska, tenisistka

    Składam podziękowania Panu Piotrowi Voigtowi za profesjonalną pomoc okulistyczną, która pozwoliła mi grać w tenisa bez okularów i soczewek.

    Urszula Radwańska

  • Kamil Majchrzak, tenisista

    Nareszcie widzę na korcie bez korekcji. Voigt Klinika Oka zlikwidowała moją wadę wzroku w 24 godziny. Niesamowite!!!!

    Kamil Majchrzak

    Czołowy tenisista polski, w pierwszej setce światowej

  • Stanisław Karpiel Bułecka, wokalista zespołu Future Folk

    Dziękuję Panu Piotrowi Voigtowi za profesjonalną pomoc dla moich oczu. Powodzenia w nowej klinice.

    Stanisław Karpiel-Bułecka

  • Snowboardzistka Weronika Biela ze specjalistą optometrystą Piotrem Voigtem

    Dziękuję Panu Piotrowi Voigtowi za uratowanie mojego wzroku i tym samym za umożliwienie mi kontynuowania kariery sportowej i udział w zimowych Igrzyskach Olimpijskich w PyeongChangu w 2018 roku.

    Weronika Biela

  • Jerzy Janowicz i Marta Domachowska, tenisiści

    Serdeczne podziękowania dla Pana Piotra Voigta za perfekcyjne wykonanie korekcji naszych wad wzroku. Życzymy pomyślności w nowej klinice.

    Jerzy Janowicz i Marta Domachowska

  • Wojciech Chmielewski

    Chciałbym serdecznie podziękować za wspaniałą wizyte w Waszej klinice, szczególnie za miłą atmosferę, szybkość wizyty, a przede wszystkim za profesjonalizm.

    Wojciech Chmielewski

  • Wszystko przebiegało sprawnie i w miłej atmosferze. Zabieg odbył się w komfortowych warunkach, przy muzyce i rozmowie z zespołem. Wszystko zostało przeprowadzone z pełnym profesjonalizmem.

    Natan Węgrzycki Szymczyk