Specjaliści Voigt Klinika Oka analizują wynik topografii rogówki

Co to jest AMD – Zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (Age-related Macula Degeneration)?

AMD (z ang. Age–related macular degeneration) to choroba oczu polegająca na zwyrodnieniu – uszkodzeniu plamki (zwanej plamką żółtą) – czyli najważniejszej, centralnej części siatkówki, która odpowiedzialna jest za wyraźne, ostre widzenie.

W obrębie plamki żółtej znajduje się największa liczba fotoreceptorów (światłoczułych komórek), dzięki którym możliwe jest wyraźne widzenie przedmiotów znajdujących się w centralnym polu widzenia.

Choroba rozwija się najczęściej po 50 roku życia i nie została jeszcze całkowicie poznana i wyjaśniona.

Jakie są przyczyny AMD?

Przyczyną AMD są zaburzenia przemiany materii w komórkach siatkówki. Wolne rodniki, szkodliwe cząsteczki i związki chemiczne – one powodują zwyrodnienia plamki żółtej. Obumieranie komórek powoduje trwałą utratę ostrości widzenia. Choroba rozwija się stopniowo, u 40% pacjentów w  przeciągu 5 lat AMD może pojawić się również w drugim oku.

Wpływ na rozwój AMD mogą mieć:

  • palenie tytoniu
  • zaawansowany wiek
  • nadmierna ekspozycja wzroku na promieniowanie słoneczne i promieniowanie niebieskie
  • współistnienie otyłości, nadciśnienia tętniczego i cukrzycy
  • predyspozycje genetyczne.

Jakie są objawy AMD?

Objawy rozwijają się stopniowo, na początku najczęściej w jednym oku i mogą nie być od razu zauważone ponieważ oko dobrze widzące maskuje pogarszanie się widzenia w drugim oku.

Typowe objawy AMD to:

  • pogorszenie jakości widzenia (gorsze widzenie w nocy, niewyraźne widzenie z bliska)
  • trudności przy czytaniu i pisaniu (falowanie linii, plama w centrum pola widzenia)

Choroba występuje w dwóch postaciach – suchej i mokrej.

Postać sucha AMD to około 85–90% wszystkich przypadków,. Obejmuje ona zwyrodnienie pigmentowanej warstwy nabłonkowej siatkówki, powodując jej uszkodzenie. Mogą pojawiać się druzy, czyli złogi lipidowo-białkowe, które z czasem mogą powiększać się i zwiększać swoją liczebność. To ostatecznie powoduje, że pacjenci mają ubytki lub plamy w centralnym polu widzenia, co wpływa na jakość widzenia i np. pogarsza czytanie i wykonywanie codziennych czynności.

Postać mokra AMD

Jest przewlekłym zaburzeniem, które powoduje niewyraźne widzenie lub martwy punkt w polu widzenia. Przyczyną tego zaburzenia jest reakcja obronna organizmu, która powoduje powstanie nowych, nieprawidłowych naczyń krwionośnych (tzw. neowaskularyzacja naczyniówkowa lub CNV).

Proliferacja nieprawidłowych naczyń krwionośnych w siatkówce jest stymulowana przez czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF). Ponieważ te naczynia krwionośne są nieprawidłowe, są one również bardziej delikatne niż typowe naczynia krwionośne, co ostatecznie prowadzi do wycieku krwi i białka poniżej plamki żółtej. Krwawienie, wyciek i bliznowacenie z tych naczyń krwionośnych ostatecznie powoduje nieodwracalne uszkodzenie fotoreceptorów i szybką utratę wzroku. Pacjenci mogą zobaczyć ciemną plamę w środku pola widzenia z powodu krwi lub płynu pod plamką żółtą.

Laser 2RT – hamowanie postaci suchej AMD

Zabieg laserem 2RT (Retinal Rejuvenation Therapy) jest innowacyjną metodą hamowania postępu postaci suchej zwyrodnienia plamki żółtej. Ma on na celu „odmłodzenie” komórek siatkówki oka.

Terapia 2RT generuje  impulsy  lasera nanosekundowego, zielonego, typu Q-swiched, o długości fali 532 nm. Umożliwia to precyzyjne i specyficzne dostarczanie energii lasera do struktury starzejących się komórek RPE (nabłonka barwnikowego siatkówki),  nie powodując  uszkodzeń  komórek fotoreceptorowych siatkówki. Impuls nanosekundowy 2RT jest przeznaczony wyłącznie do celowania w wybrane, pojedyncze komórki we wskazanym obszarze nabłonka. To unikalne działanie  polega na całkowitym  uszkodzeniu i zniszczeniu  małej, wybranej  warstwy  komórek RPE co  powoduje, że sąsiednie komórki odtwarzają prawidłowo działającą warstwę nabłonkową pigmentu. Nowe komórki podlegają procesowi adaptacji, który uwalnia czynniki wzrostu i białka macierzy pozakomórkowej, co skutkuje lepszą przepuszczalność błony Brucha (znajdującej się pod nabłonkiem i przywraca krążenie płynów.

Dotychczasowe  terapie suchej postaci zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem koncentrowały się wyłącznie na leczeniu późnych, zaawansowanych etapów choroby, kiedy wystąpiły już rozwinięte objawy uszkodzenia lub utraty wzroku. Terapia odmładzająca siatkówkę poprzez zabieg 2RT umożliwia wcześniejszą interwencję i spowolnienie procesu zwyrodnienia.

Niestety w dalszym ciągu jedyną możliwością leczenia zaawansowanej  mokrej postaci AMD jest podawanie serii drogich i inwazyjnych zastrzyków.

Badania kliniczne 2RT na AMD

Badania kliniczne wykazały, że 2RT może zapewnić korzyści terapeutyczne w leczeniu klinicznie znaczącego obrzęku plamki żółtej podobnego do tego uzyskanego za pomocą laserowej fotokoagulacji termicznej siatkówki, ale bez ubocznego uszkodzenia związanego z konwencjonalną metodą.

Wykorzystując 500 razy mniej energii niż fotokoagulacja siatkówki 2RT zmniejsza liczbę druzów i poprawia funkcjonowanie oka leczonego jak i nieleczonego, eliminując występowanie uszkodzeń termicznych siatkówki i otaczających ją komórek.

Działanie 2RT:

  • wykorzystuje obejmującą półprzewodnikową technologię nanosekundowego lasera i pikselowy profil wiązki
  • indukuje odpowiedź komórek jednojądrzastych w leczeniu wczesnego AMD, w tym stymulację mikrogleju
  • eliminuje występowanie uszkodzeń termicznych siatkówki i otaczających komórek

AMD – Test Amslera

Do wstępnej diagnozy zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem  służy test Amslera, używany od 1945r. Jest to siatka poziomych i pionowych linii służących do monitorowania centralnego pola widzenia pacjenta. Siatkę opracował szwajcarski okulista Marc Amsler. Jest to prosty, łatwy i szybki test diagnostyczny, który pomaga w wykrywaniu zaburzeń widzenia spowodowanych zmianami w siatkówce, szczególnie w plamce żółtej, a także w nerwie wzrokowym i drodze wzrokowej.

Równa siatka Amslera widziana oczami osoby nie posiadającej zwyrodnienia plamki żółtej
Siatka Amslera widziana przez osobę z prawidłowym wzrokiem

Test wykonuje się w okularach do bliży, patrząc każdym okiem osobno na małą kropkę na środku siatki. Obserwuje się wszystkie linie – czy są proste, symetryczne, czy nie falują. W AMD linie falują, łamią się, niektórych linii może brakować, może być obecna plama w centrum.

Krzywa siatka Amslera widziana oczami osoby cierpiącej na zwyrodnienie plamki żółtej
Siatka Amslera postrzegana przez osobę ze zwyrodnieniem plamki żółtej związanym z wiekiem.

Wczesne oznaki utraty wzroku ze względu na AMD obejmują zacienione obszary w centrum widzenia, niewyraźne lub zniekształcone widzenie,  niektóre linie mogą być faliste lub rozmyte.

Dieta przy AMD

Właściwe odżywianie może pomóc zmniejszyć ryzyko rozwoju zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem. Należy unikać wysoko przetworzonych przekąsek, ciastek, chipsów ziemniaczanych, częściowo uwodornionych tłuszczów, zwłaszcza olejów kokosowych. Należy starać się zachować dietę o niskiej zawartości tłuszczu. Dieta powinna być odżywcza – zielone warzywa liściaste  żółte i pomarańczowe owoce, ryby i produkty pełnoziarniste, karotenoidy i antyoksydanty.

Należy unikać palenia, Utrzymywać prawidłowe ciśnienie krwi, kontrolować inne choroby. Regularnie ćwiczyć. Zalecane jest używanie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV – nawet przy niepełnym nasłonecznieniu.

Rokowania przy AMD

U 10-15% pacjentów z suchym zwyrodnieniem plamki żółtej przechodzi ono w postać mokrą. W każdej postaci  AMD uszkodzone jest widzenie centralne, peryferyjne zaś pozostaje nienaruszone. Skutkuje to tzw. widzeniem lunetowym.

Zabieg laserem 2RT jest jedynym ratunkiem dla osób chorujących na suchą postać AMD. Jest bezpieczny, szybki i bezbolesny i trwa zaledwie kilka minut.

Najczęściej wystarczy wykonać go jednorazowo, ale jest możliwość powtarzania go.

Efekt zabiegu pojawia się średnio po 6 miesiącach po jego wykonaniu. Jest to czas odbudowy nabłonka siatkówki i przyjmowania dodatkowej roli przez komórki sąsiadujące.

Warto zdecydować się na zabieg, ponieważ wzrok jest tylko jeden i powinien nam wystarczyć na całe życie. Istotny jest także czas wykonania zabiegu – nie można pozwolić, by choroba przeszła w bardziej zaawansowaną postać mokrą.

Przeczytaj także

  • Uśmiechnięta starsza kobieta w okularach

    Oferta

    Leczenie zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (AMD)

    Uśmiechnięta starsza kobieta w okularach

    Posiadamy długie doświadczenie z laserem 2RT, który w naszych rękach zatrzymuje postęp zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem. Nie zwlekaj z podjęciem terapii, im szybciej ona się rozpocznie, tym lepszy efekt uda się osiągnąć.

  • Specjalista chorób oczu doktor Barbara Górska bada pacjentkę

    Nowoczesne metody diagnozowania schorzeń i wad wzroku. Które badania dają najwięcej odpowiedzi?

    Podstawowe badania wzroku, które warto wykonać

    Specjalista chorób oczu doktor Barbara Górska bada pacjentkę

    Wzrok wymaga fachowej opieki. Jeśli nie zaniedbamy badań za każdym razem, gdy coś nas niepokoi, będziemy dłużej cieszyć się sprawnością naszych oczu. Jakie badania warto zrobić, aby zdiagnozować ewentualne problemy w widzeniu?

Te osoby już nam zaufały

  • Urszula Radwanska, tenisistka

    Składam podziękowania Panu Piotrowi Voigtowi za profesjonalną pomoc okulistyczną, która pozwoliła mi grać w tenisa bez okularów i soczewek.

    Urszula Radwańska

  • Kamil Majchrzak, tenisista

    Nareszcie widzę na korcie bez korekcji. Voigt Klinika Oka zlikwidowała moją wadę wzroku w 24 godziny. Niesamowite!!!!

    Kamil Majchrzak

    Czołowy tenisista polski, w pierwszej setce światowej

  • Stanisław Karpiel Bułecka, wokalista zespołu Future Folk

    Dziękuję Panu Piotrowi Voigtowi za profesjonalną pomoc dla moich oczu. Powodzenia w nowej klinice.

    Stanisław Karpiel-Bułecka

  • Snowboardzistka Weronika Biela ze specjalistą optometrystą Piotrem Voigtem

    Dziękuję Panu Piotrowi Voigtowi za uratowanie mojego wzroku i tym samym za umożliwienie mi kontynuowania kariery sportowej i udział w zimowych Igrzyskach Olimpijskich w PyeongChangu w 2018 roku.

    Weronika Biela

  • Jerzy Janowicz i Marta Domachowska, tenisiści

    Serdeczne podziękowania dla Pana Piotra Voigta za perfekcyjne wykonanie korekcji naszych wad wzroku. Życzymy pomyślności w nowej klinice.

    Jerzy Janowicz i Marta Domachowska

  • Wojciech Chmielewski

    Chciałbym serdecznie podziękować za wspaniałą wizyte w Waszej klinice, szczególnie za miłą atmosferę, szybkość wizyty, a przede wszystkim za profesjonalizm.

    Wojciech Chmielewski